Ana Sayfa Profil Haberler Turnuvalar Videolar Foto Galeri Linkler Tenis Antalya İletişim Site Haritası
Site in English Language Site in Turkish Language
  Tenisin Tarihçesi
  Tenis Kuralları
  Tenis Teknikleri
        Forehand
        Backhand
        Servis
        Vole
        Smach
        Lob
        Drop Shot
  Tenis Sözlüğü
  Tenis Kort Ölçüleri
  Tenis Raketi
  Elbow Hastalığı
  Tenisin 99 Faydası
TENİSTE ELBOW HASTALIĞI

Öncelikle bu yazı tamamen kort tecrübelerimizin ve çeşitli ortamlardaki (kitap, dergi, sohbet vb.) bilgilerimizin sonucudur. Kolunda tenis oynamasına problem oluşturacak ağrısı olanlar veya hiç problemi olmayanlar yazımızı dikkatle takip etsinler.

BELİRTİLER:

Raket tutan kolun ön kısmının dirseğe yakın bölümü ve dirsekte sancı, yanma şeklinde; ayrıca çok hafif cisimleri bile kaldırırken duyulan rahatsızlıklar şeklinde görülür. Tenis oynamayanlarda da olabilir.

Teniste, profesyönellerde değilde, daha çok amatör oyuncularda görülür. Amatörlerde olmasının baş nedenide yanlış vuruş stilleri ve altyapı yetersizliğidir. Stilden kastettiğimiz backhand vuruşlarını tek elle düz ve spin vuranlardır. Yalnız burada çok önemli bir ayrıntıyı belirteyim. Tek el backhand vurulurken, normalde "sol el" topa hazırlık esnasında sağ ele yardımcı olarak raketi boğazından destekler, vuruş sağ elin tersiyle (sol el bırakılarak) yapılır. Ancak bizim sokak tenisi dediğimiz backhand stilinde tenis oynayanlar sol ellerini (yardımcı el) hiç bir şekilde kullanmazlar. Raket sağ elin uzak tarafında olduğu için denge noktası ileri doğru kayar ve raket ağır basar. Böylece anotomimize de ters olan bu hareket dirsekdeki kaslarda problem meydana getirir. Görüntü olarakda çirkin gözüken bu vuruş stili, teknik ve ciddi çalışmalar yapmadan oynayanlarda sıkça görülür ve birçok kişinin kolu bandajlı gezmesine neden olur. Ancak kolu çok kuvvetli kişilerde sol el kullanmadan backhand vuruşunu idare edebilmektedirler. Yalnız performansları çok düşüktür.

Bu konu ile bir çok yazı ve makalede yukarıda değindiğim backhand vuruşundan hiç bahsetmemiş olabilirler. Bizce elbowdan korunmak için aşağıdaki konulara dikkat etmek gerekir.

STİL:

Tenise yeni başladıysanız ve vuruşlarınız oturmamışsa kesinlikle çiftelbackhandi ve sol el denetiminde vurmak. Eğer tek el vuruluyorsa sol el desteğinin bir antrenör ile kontrollü olarak çalışılması ve duvarda bol pratik. Eğer hareket iyice oturmuşsa düz ve spin vuruşlar yerine yavaş veya slice vuruşlar denemek. Stilde diğer dikkat etmemiz gereken konuda kol gücüne dayalı vuruşlar yerine tüm gövdenin teknik bir zincirlemeyle topa yansıtılmasıdır. Buda vuruş gücünü arttıracağı gibi kolumuzun enerji sarfiyatını ekonomikleştirecektir. Çok az da olsa diğer dikkat edilebilecek taktik seçenekler backhandimize gelen topları forhande kaçmak, aşırı agresif oyunu beceremiyorsak daha derli toplu bir oyun denemek fayda getirecektir. Eğer backhandiniz yukarıdaki tanımlamalara uygun ve hala dirsek problemi varsa aşağıdaki seçenekleri inceleyelim.

OYUN HIZI:

Televizyondaki servis atışlarını görüp, onlarla aynı hızda servis atmaya çalışmak biraz hayal gibidir. Tenis oyuncuları 4 yaşından itibaren özel ağırlık, beslenme ve teknik antrenmanlarla bu günlere gelebilmektedir. 100 metreyi nasıl 10 saniyede koşamazsanız, Naim gibi 200 kiloluk halter kaldıramazsanız, 180 km hızla servis atamazsınız. Tenis oynayanlar hareketleri seyredip, okuduğunda atacaklarını zannederler. Oysa bu önce çalışma sonra yetenek işidir. Sonuçta, ısrarla usta oyun oynama sevdası, maçları kaybettirdiği gibi birde üstüne kolunuzu ve belki tamamıyla tenisinizi de kaybedebilirsiniz.

OYUN SÜRESİ ve SIKLIĞI:

Antrenman ve maçlar bazen uzar gider. Sakatlanmalar yavaş yavaş oluşabileceği gibi aniden de olabilmektedir. Tüm araştırmalarda ciddi sakatlıkların oyunun son %20 lik bölümünde çıktığını ortaya koymaktadır. Adalelerin yorulması, konsantrasyonun azalması ile birlikte istenmeyen durumlar oluşmaktadır. Oyun tadında kesilmeli, maçlara girilecekse muhtemel rakiplerinizi düşünerek, gerekli altyapı çalışmaları yapılarak turnuvaya girilmelidir. Haftada 3 gün düzenli tenis oynayanlarda elbow fazlaca görülmemektedir.

KONDİSYON ÇALIŞMALARI:

İyi ve sorunsuz tenis oynamanın baş koşulu temel kondisyondur. Ayakları gitmeyen bir tenisçi topa yetişemediği için kolu veya bileğini incitebilir; bir uzman kondisyonerden belirli bir dönem, tenisteki hedeflerinize paralel düzeyde neler çalışmanız gerektiğini öğrenmelisiniz. Basitçe yapmanız gerekenler ise, dayanıklılık için haftada bir uzun mesafe koşuları, sürat için kortiçi sprint eksersizleri, esneklik ve kas performansı için her antrenman önce ve sonrası strec (gerdirme) çalışmaları, kas kuvveti ve dayanıklılığı için ağırlık veya vücut ağırlığıyla çalışmalar yapmak gerekir. Hiçbirini yapamıyorsanız niye sakatım ve maç kazanamıyorum demeyin. Vakti az olanlar için, haftada iki gün evde mekik ve push up yapılmasını öneririz. Elbow problemleri olanlar ise önkol bölgesini çok kontrollü biçimde ağırlık ve stretching çalıştırmalıdırlar. Bu konu ile ilgili ağırlık çalışmalarını kasım 2003 te kondisyon bölümümüzde bulabilirsiniz.

RAKET:

Raket amatörler arasında elbowa ilk neden olarak görülmektedir. Bu konu raket satıcılarını iştahlandırmaktadır. Gelişen raket teknolojisi, bilinçli bir raket seçiminde elbow riskini azaltmaktadır. Ancak yinede elbow için raketin sapı el ölçüsüne uygun olmalıdır. Çok ince olması bileğin raketi aşırı sıkmasına, kalın olması kavrama ve dönme momentlerinin artmasına neden olur. Diğer bir etken raket kafasıdır. Genis yüzeyli raket başları güçü arttıracağından kola gelen baskıyı azaltır. Usta raketleri genel kütle olarak ağır, kafaları hafif ve küçüktür. Eğer amatör ve kolunuz dertli ise Agassinin oynadığı raketlere özenmeyiniz. Raketle ilgili diğer faktör genel ağırlığıdır. Ağır bir raket oyun gücü ve manevralarınızı etkileyebileceği gibi kolunuzuda etkileyebilir. Son olarak raketin kordaj yada telinden bahsedelim. Tel kaliteli olmalı ve çok gergin çekilmemelidir. Gergin tel esnemeyi azaltacağı için daha fazla güç kullanımına gereksinim duyulacaktır. Unutmadan diğer bir uyarımızda strech raketler. Uzun raketler avantaj sağladığı gibi dez avantajda sağlar. Bu konuyu strech raketler konusunda inceleyeceğiz.

TOP:

Topların havalarının inik olması aşırı güç harcanmasına neden olur, top hissiniz bozulacağı gibi elinizide yorabilirsiniz. Kabak toplarla oynarkende aşırı hızlı seyretmeleri, ani ve uzak temaslarda incinmelere neden olabilir. Ayrıca ıslak kortlarda ağırlaşmış toplarla oynamak kolumuzu yorabilir.

KORT YÜZEYİ:

Parke zeminler gibi standart olmayan kortlarda, özellikle hızlı kortlar topun kayarak gelmesine, buda kolda baskıya neden olabilir. Diğer dikkat etmemiz gereken çok bozuk kort yüzeyleri, eski beton kortlar yada bakımsız toprak kortlar ani yön değişikliklerine neden olup refleks hareketlerimizde hazırlıksız yakalanabiliriz.

ISINMA:

Oyuna başlamadan önce gerdirme hareketleri yapılmalı, duvar çalışması imkanı varsa duvar yapmalı yada bir oyuncuyla mini tenis çalışması yapılmaldır. Diğer tespitlerimizden biriside, korta hiç ısınmadan çıkıldığı gibi birde hemen arka çizgiye çıkılarak, bütün gücüyle topa vurmaya başlayan tenisci tipleri vardır. Bu kişiler kendilerini sakatlayacakları gibi partnerlerinide sakatlarlar. Oyuna başlamadan önce mini tenis sahasında 5 dakika kadar ısınıp geriye kontrollü vuruşlarla açılmanızda büyük fayda vardır.

YAŞ ve TECRÜBE:

Ne yazık ki yaşla birlikte elbow riskininde artacağını düşünüyoruz. Eğer artan yaşınızla beraber antrenman düzeniniz bozuluyorsa iddalı oyunlardan kaçınmanızı, çiftler oyununu arttırmanızı tavsiye ederiz. Tecrübe ise uzun yıllar tenis oynayan kişilerin daha dirençli olabileceği gibi yılların verdiği bir deformasyonda kol ağrılarının artmasına neden olabilir.

BECERİ DÜZEYİ:

Top kabiliyeti uzun yıllar ve çalışmaların sonucu oluşturulan bir meziyettir. Daha öncede söylediğimiz gibi oyun seviyemize en uygun seçeneklerde antrenman yapmaya çalışmak, sakatlıklara karşı en büyük koruyucu olacaktır. Bayanlar daha zayıf kas yapısına sahip olduklarından backhandi kesinlikle çiftel denemelidirler.

ÖNKOL BANDAJI:

İyi tasarlanmış bir bandaj koldaki gerilim kuvetlerinin yer ve yönlerini değiştireceğinden faydalı olmaktadır.

 

Tenis pek çoğumuzun amatörce uğraştığı bir spordur. Pek çok yararlarının olduğu şüphesizdir. Ancak bilinçsizce ve uygun olmayan ekipmanlarla yapıldığında  sağlık sorunlarına neden olur. Bunlardan en yaygın olanı ve iyi bilineni tenisçi dirseği dediğimiz sakatlıktır. Dirseğin dış tarafındaki kemik çıkıntısından başlayan ve kola yayılan ağrıyla karakterizedir.

Ellerin ve kolun kullanılarak yapıldığı pek çok işten sonra da (boyacılarda, çekiçle çalışanlarda, temizlik işçilerinde ) çok sık görülür.

Dirseğin dış bölgesinde;  el ve el bileğinin hareketlerini sağlayan kasların dirsekte kemiğe yapıştıkları yerde olan zedelenmeleridir.

NEDENLERİ:

En önemli nedenleri aşırı kullanım, kötü teknikli vuruşlar ve uygunsuz raket seçimidir. Profesyonel sporcularda görülmesinin sebebi ise aşırı kullanımdır. Ancak sıklıkla (7-10 kat) yeni başlayan oyuncularda görülür ve sebebi de uygun olmayan teknikle yapılan vuruşlardır. Elektrofizyolojik çalışmalarda backhand ve forehand vuruşlarda, en fazla aktivitenin dirseğin dışına yapışan bu kas grubunda olduğu tespit edilmiştir. Tek elle ve raketi çok geriye alarak yapılan  backhand vuruşlar, bu bölgeyi daha fazla zorlamaktadır. Forehand ve baş üzerinden yapılan vuruşlarda (servis ve volelerde) dirseği bükmemek (kolu düz tutmak), rakette oluşan  stresi dirseğe yansıtır.  Üst kol bölgesi (pazu), omuz bölgesi (deltoid) ve göğüs kasları (pektoral) yeterince güçlü  olmayanlarda da bu hastalık sık görülür. Vuruşların raketin merkeziyle (comfort zone) yapılmaması ve rakette oluşan vibrasyon da dirseği zorlayan faktörlerdir. Raket seçimi de çok önemlidir; hafif raketler tercih edilmelidir, ayrıca elin raketi kavrama boyu (grip size)  mutlaka uygun olmalıdır.

BELİRTİLERİ:

Ana belirtisi dirseğin dış tarafında ağrı ve hassasiyettir. Ağrı kola yayılır ve kol kaslarında gerginlik ve spazm görülebilir. Hafif bir objeyi kaldırmak, taşımak bile ağrıya neden olabilir. El bileğinin elin sırt tarafına doğru bükülmesiyle şiddetli ağrı oluşur.

TEŞHİS:

Çoğunlukla doktorunuzun yapacağı muayeneyle teşhis konulmuş olur. Röntgen tetkiklerinde genelde bir bulgu yoktur; ancak diğer hastalıklardan ayırt etmek için yararlıdır. Çok uzun süre bu sakatlıktan şikayeti olanlarda, kemikte de bazı değişiklikler oluşmaktadır.

TEDAVİ:

Tedavide esas amaç, dirsek hareket esnekliğinin korunarak ağrını giderilmesi ve spora bir an önce dönülmesidir. Tenisçi dirseği hastalığı,  24 saatte kendi kendine geçen hassasiyetten oluşan basit formdan, gece uyandıran hareket kısıtlılığına neden ciddi forma kadar geniş bir yelpazede görülebilir. Hastalığın düzeyine göre ilaç tedavileri, soğuk uygulamalar, fizik tedavi ajanları, dirseklikler, dirseğe yapılan iğneler ve son olarak da hiçbir tedaviye yanıt vermeyen hareket kısıtlılığına neden olan ilerlemiş hastalarda cerrahi tedaviler uygulanmaktadır .İlaç tedavilerine ve lokal uygulamalara rağmen ağrı geçmiyor ve hastanın rehabilitasyonu amacıyla egzersiz yapılamıyorsa; hızlı ve dramatik düzelme elde etmek amacıyla dirsek bölgesine kortizon enjeksiyonları yapılabilmektedir.

Ancak tenis oynarken ve sonrasında dirseğinizde ağrı oluyorsa, bir şeyler tutmak  ya da  taşımak ağrıya neden oluyorsa; öncelikle soğuk uygulamalar yapıp, herhangi bir ağrı kesici kullanıp, birkaç gün dirseğinizi dinlendirin. Buna rağmen ağrılar geçmiyorsa, bir ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurun.

TENİSÇİ DİRSEĞİNİN ÖNLENMESİ VE RAHABİLİTASYONU:

Pek çoğumuz için tenis sağlıklı yaşamak ve eğlenmek için yapılan bir spordur. Bu nedenle tenisçi dirseği gibi tatsız bir durumla karşılaşmamak için, egzersizler çok önemlidir. İki türlü egzersiz vardır. Ağırlıkla yapılanlar ve gerilme egzersizleri.

AĞIRLIK EGZERSİZLERİ:

Ağırlıklarla yapılan kas güçlendiren egzersizler, düzenli tenis oynayanlarda haftada iki kez önerilmektedir. Kol, omuz ve göğüs kaslarının kuvvetlendirilmesi ve özellikle forehand ve baş üzerinden yapılan vuruşlarda dirseği katlayarak, kolun yanı sıra omuz ve göğüs kaslarının da vuruşa katılması dirseği koruyarak sakatlığı önleyecektir. Göğüs, omuz ve üst kol kaslarını güçlendirici egzersizlerin yanı sıra, tenis sporu için özelikle  kol ve el bileği için egzersizler de yapılmalıdır. Ağırlıkla yapılan egzersizlerde, ağırlık hafiften ağıra doğru yavaş yavaş artırılmalıdır. Kol ve el bilek egzersizlerinde, yeni başlayanlar için yarım kg ile başlayıp 10 kez tekrarlanan 3 set  uygundur, ağrı oluşuyorsa ağırlıklar azaltılmalıdır.

GERİLME EGZERSİZLERİ:

Gerilme egzersizleri tenis oynamaya başlamadan hemen önce, kaslarımızı ve eklemlerimizi spora hazırlamak için yapılmalıdır. Beş, on dakikalık ısınma hareketlerini takiben genel  gerilme egzersizleri yapılmalı ve daha sonra kol ve el için gerilme egzersizlere geçilmelidir.

Parmak egzersizleri:

Parmaklar tamamen gergin bir şekilde açılarak 3 sn beklenir, parmak kasları yorulana kadar tekrarlanır, sonra parmaklar tam olarak sımsıkı kapanır ve 3 sn beklenir. Yorulma başlayınca bırakılır. Bu çalışmalar gün içinde, iş yerinde de vakit buldukça yapılabilir.

El egzersizleri:

Avuç içine bir tenis topu alınır ve 3 sn  sıkılır ve gevşetilir. Yorulma başlayınca bırakılır. Tenis topu zor geliyorsa, yumuşak bir süngerle de yapılabilir.

Tenis sporu çok efor harcanan, müsabaka duygumuzu da tatmin edebildiğimiz, ileri yaşlarda da sürdürülebilen, el-beyin koordinasyonunu artırarak günlük hayatımıza da pozitif etkileri olan çok zevkli bir spordur. Bu sporu uzun yıllar boyu, sağlıklı olarak yapmak için tenisçi dirseği gibi bir sakatlıktan korunmak elimizdedir. 

Op. Dr. Altuğ ÇALIŞIR

Ortopedi ve travmatoloji  uzmanı

draltugca@yahoo.co.uk

 

 

 
Powered by
Ekip Bilişim